Otwarcie 21.09 (piątek), godz. 18.00
22 09, (sobota) godz.11.00, sala Kina
spotkanie z artystą

Patronat
Ambasada Japonii w Warszawie

Patronat medialny
Gazeta Wyborcza
Telewizja Polska S.A.
Architektura - Murator

Sponsorzy
THE JAPAN FOUNDATION
ANTALIS Poland - Dystrybucja papieru,
Wydawnictwo MURATOR,
HUTA SZKŁA JAROSZOWIEC,
Hochtief Polska S.A. - BUDOKOR,
TRADEX Sp. z o.o., PAGED S.A.,
PROSPER S.A., K Grupa Konsultanci,
FAXON COLOR

Wystawa Tadashi Kawamaty jest zapowiedzią projektu "Rekonstrukcja", który zostanie otwarty w maju 2002 roku. Projekt będzie stałą ekspozycją na terenie XIX-wiecznych piwnic na placu przed Zamkiem Ujazdowskim.

TADASHI KAWAMATA

Ur. w 1953 r. na wyspie Hokkaido, Japonia; od 1972 roku mieszka i pracuje w Tokio. Wykłada w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych (Tokyo Geijutsu Daigaku). Jest jednym z najwybitniejszych współczesnych artystów. Tworzy projekty z pogranicza sztuki i architektury. Od 1980 r. odnosi sukcesy na międzynarodowej scenie artystycznej, wystawia w prestiżowych muzeach i galeriach świata, uczestniczy w zdarzeniach artystycznych tej miary, co Biennale w Wenecji, Documenta VIII i IX w Kassel (Niemcy), Biennale w Saő Paulo (Brazylia). Projekt dla CSW, Zamek Ujazdowski jest pierwszą realizacją artysty w Europie Wschodniej.

Tadashi Kawamata - Toronto 1989

Projekty Kawamaty są zawsze związane z architekturą i urbanistyką – z miejscami oswojonymi i wykreowanymi w przestrzeni przez człowieka. Miejsca te różnią się stanem socjalnym i funkcjami: mają charakter prywatny i publiczny, centralny i prowincjonalny, są wysokiej klasy architekturą albo zdegenerowanym lub zaniedbanym budownictwem wymagającym rekonstrukcji lub renowacji. Instalacje Kawamaty odtwarzają sytuacje urbanistyczne, do jakich przywykliśmy w labiryncie przestrzeni; są symulacjami dróg, mostów, pasaży oraz różnej jakości architektury, w tym często "architektury" biedoty i bezdomnych. W ten sposób artysta wychwytuje kontrasty społeczne współczesnej architektury.

Kawamata nawiązuje do urbanistycznego chaosu miast, niedostrzegalnego na pierwszy rzut oka, bo przesłoniętego strukturami racjonalnymi, planowymi. Łamie prawa logiki i symetrii, prawa architektonicznej rytmiki i hierarchii, kwestionując systemy przyzwyczajeń związanych z konstruowaniem, postrzeganiem czy odczuciem pewnych miejsc w naszym otoczeniu. Z tego powodu instalacje Kawamaty wiąże się często z architekturą dekonstrukcji, kierunkiem wymierzonym przeciwko tradycyjnemu systemowi architektury. W 1996 r. Kawamata bierze udział w "6 Biennale Papieru - Dekonstruktywistyczne tendencje" (Düren, Niemcy), gdzie obok wielu artystów wystawiają swoje projekty czołowi architekci dekonstrukcji: Zaha M. Hadid, Daniel Libeskind i Peter Eisenman.

Tadashi Kawamata - realizacja na Biennale w Wenecji 1982

Kawamata słynie z instalacji z drewna, które jak narośla obrastają fasady budynków. Fascynują swoją pozornie przypadkową strukturą. Przypominają rusztowania, ale nie są uporządkowanymi, pionowo-poziomymi strukturami. Rozciągają się w swoim własnym choć chaotycznym porządku na ścianach budynków. Wyglądają jak gigantyczne, abstrakcyjne rzeźby. W ten sposób kontrastują z regularnym porządkiem bryły. Sprawiają ponadto wrażenie jakiś struktur niemożliwych, przede wszystkim przez swój chaos i położenie – są jakby gigantycznym zwałem drewna, zawieszonym pionowo na ścianie albo rzuconym na budynek. Efekt ten jest możliwy dzięki misternej sieci połączeń drewna i stelaży, które czynią konstrukcje stabilnymi i bezpiecznymi. Sprawiają również wrażenie inwazji jakby samoistnie rozprzestrzeniających się struktur. Fascynują swoim rozmachem i pozornym brakiem porządku.

Już w 1982 roku, na początku swojej kariery, Kawamata reprezentuje Japonię na Biennale w Wenecji. Obudowuje pawilon japoński instalacją z drewna, która rozprzestrzenia się wokół budynku. W następnych latach realizuje wiele podobnych prac z pogranicza instalacji i architektury, które mają charakter artystycznych interwencji w urbanistykę wielkich miast i mniejszych osiedli miejskich. Burzą one zamrożony porządek "przyzwoitej architektury" albo wskazują degradację miejsc o wartości historycznej, np. zrujnowany częściowo kościół w Kassel (Documenta VIII, 1987). W tym przypadku instalacja pogłębia wyraz ruiny.

Prace Kawamaty dotykają jednocześnie ważnego zagadnienia miejsca człowieka w zorganizowanych strukturach miejskich. Szczególnego znaczenia nabierają wśród nich projekty faveli (architektura slamsów), lokalizowane na przedmieściach (po raz pierwszy zetknął się z nimi w Brazylii) oraz kartonowe "domy" bezdomnych, jakich pełno na całym świecie. Na ulicach w Tokio (1989), Nowym Jorku (1992) i Hanowerze (1997) artysta tworzy symulacje "architektury" owych "nomadycznych" domów. Jest to osobisty komentarz do problemu rożnej jakości miejsc, których "miasta" na ogół się wstydzą.

Architektura Tokio inspiruje Kawamatę jeszcze w inny sposób. Miasto to uchodzi za chaotyczny moloch, który dusi się od nadmiaru taniej oraz ekskluzywnej architektury stawianej jednak gdzie popadnie z powodu wygórowanych cen gruntu. Projekt Tokio (1999-2001) angażuje wolontariuszy, którzy uczestniczą w aranżowaniu trzech pomieszczeń mieszkalnych z prefabrykatów. Prowizoryczne pomieszczenia stawiane są w publicznych miejscach: na zapleczu słupa z billboard'ami (poziom I piętra), przy automatach z napojami (jap. dzidohambaiki) oraz na pustym placu. Wolontariusze mieszkają w nich ok. tygodnia. Projekt ten jest kontynuowany ze studentami AA School z Londynu, w Londynie oraz w Tokio.

Projekty Kawamaty mają unikalny charakter w kontekście myślenia i odczuwania architektury, przestrzeni i miejsca człowieka, a także w relacji architektura – sztuka. Pokazują w jaki sposób przestrzeń publiczna otwiera się na działania artystyczne, które z niej właśnie czerpią inspiracje, stają się jej metaforą oraz swoistym komentarzem.

Tadashi Kawamata - Wystawa, Galeria1, CSW

Wystawa w Galerii 1 zaprezentuje dotychczasowy dorobek Kawamaty: wielkoformatowe fotografie dokumentujące unikalne prace artysty. Są to często prace site specific. Ich idea wynika z charakteru "miejsc", w których zlokalizowane są instytucje zapraszające artystę do współpracy. Na wystawie zobaczymy dokumentację instalacji aranżowanych we wnętrzach znanych galerii (Galeria Annely Juda, Londyn; Muzeum Sztuki, Gent), na zewnątrz ich budynków (P.S.1, Nowy Jork; Galeria Serpentine, Londyn; Pawilon japoński, Wenecja), w najbliższym otoczeniu galerii (Muzea Sztuki Współczesnej, Tokio, Barcelona), na prywatnych domach (Tetra House, Sapporo; tradycyjny dom japoński w Kioto), ulicach (Projekt Tokio), na zniszczonych budynkach, a także na domach przeznaczonych do rozbiórki (ruiny kościoła, Documenta VIII, Kassel), w komercyjnych centrach (Battery Park, Nowy Jork), w pasażach (Columbus, Ohio), w założeniach urbanistycznych (rynek Nowego Miasta w Wiedniu), jak i małych miastach (plac główny w Evreux), by wymienić tylko nieliczne z miejsc, w których artysta pracował. Wystawa pokaże także unikalne makiety, rodzaj reliefów ze sklejki, które powstają przy większych realizacjach architektonicznych i pozostają trwałym śladem po demontażu. Dokumentację najwybitniejszych prac Kawamaty uzupełni pokaz video ilustrujący proces powstawania instalacji.

Program Audytorium
realizuje Paweł Polit

Wokół Wystawy i projektu Rekonstrukcja Tadashi Kawamaty

22 wrzesień (sobota) 2001, godz.11.00, sala Kina CSW
Tadashi Kawamata
spotkanie z artystą

17 październik 2001, godz.18.00, sala Kina CSW
Marginesy Architektury
wykład Jarosława Lubiaka