AKTUALNOŚCI
NATALIA LL.
Secretum et Tremor


23 stycznia – 19 kwietnia 2015

NATALIA LL. Secretum et Tremor

Otwarcie wystawy: piątek 23 stycznia 2015, godz. 18.00
Wystawa czynna do 19 kwietnia 2015
Kuratorka: Ewa Toniak
Współpraca: Romuald Demidenko
Scenografia wystawy: Małgorzata Szczęśniak
Współpraca: Łukasz Kwietniewski
Projekt graficzny katalogu: Błażej Pindor


Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski inauguruje monumentalną wystawę
jednej z najwybitniejszych i najbardziej oryginalnych współczesnych polskich artystek,
Natalii LL, legendy polskiej sztuki współczesnej.


Dziś dzieła artystki prezentowane są w Tate Modern w Londynie czy w Centre Pompidou w Paryżu. Ekspozycja w Zamku Ujazdowskim jest pierwszą tak obszerną wystawą indywidualną Natalii LL, proponującą zarazem nowe odczytania jej twórczości. Wystawa "Natalia LL. Secretum et Tremor" zderza wczesne prace artystki wypowiadającej się od końca lat 60. przede wszystkim w medium fotografii i filmu, śmiało eksplorującej wątki erotyczne czy kobiecej podmiotowości, z najnowszymi i mniej znanymi dziełami z lat 90. i 2000. Atmosferę buduje muzyka Richarda Wagnera i wyjątkowa aranżacja przestrzeni autorstwa Małgorzaty Szczęśniak, jednej z najwybitniejszych scenografek europejskich, współtworzącej Nowy Teatr w Warszawie.

Wystawę otwiera ikoniczny dla twórczości Natalii LL cykl fotografii "Sztuka konsumpcyjna" z 1972 roku, przedstawiający modelkę — atrakcyjną, młodą dziewczynę — zajętą pochłanianiem banana. Kolejne etapy tej czynności rejestruje aparat fotograficzny. Praca najczęściej interpretowana była w kontekście kobiecej zmysłowej przyjemności, ale też ironicznej aluzji do sztuki pornograficznej, wreszcie tytułowej konsumpcji, co wobec deficytu dóbr wszelkich w epoce realnego socjalizmu było odbierane jako krytyka panującego systemu. Banany, ulubiony rekwizyt Natalii LL, były w PRL towarem powszechnie pożądanym, lecz trudno dostępnym.

W najnowszych pracach Natalii LL bohaterami stają się walkiria Brunhilda i Odyn, z którymi wkraczamy w krąg mitologii germańskiej. Odyn, nordycki bóg wojny i wojowników, mądrości, poezji i magii, współtwórca świata, zwany też Chytrookim czy Straszliwym, miał dar poznawania ludzkich myśli. Przedstawiano go jako starca z dwoma krukami, siedzącymi na jego barkach, z wilkiem u stóp i włócznią w dłoni. Odyn Natalii LL nie budzi jednak grozy. Sfotografowany na tle zielonego żywopłotu, w różowym boa i peruce, zamiast tronu ma plastikowe krzesło ogrodowe z supermarketu, na dosyć pulchnych ramionach — różowe skrzydełka. Nagiego ciała, w którym rozpoznajemy ciało kobiety, nie udaje mu się zasłonić. Spogląda na nas spod uchylonej maski. Po uśmiechniętej twarzy w słonecznych okularach rozpoznajemy Natalię LL. Jej rysy odnajdujemy też w masce pośmiertnej o uszminkowanych ustach, którą ten władca doczesnego i beztroskiego świata przykrywa twarz na drugim zdjęciu. Mitologiczne bóstwo, pochwycone przez wyobraźnię pop, przed obiektywem aparatu teatralizuje swoją ziemską obecność, pozując jak do pośmiertnej fotografii.

W "Transpolacji Odyna" z 2009 roku możemy rozpoznać Andrzeja Lachowicza, artystę neokonceptualnego i wieloletniego partnera Natalii LL w życiu zawodowym i prywatnym. Widzimy go jako Odyna starca — niedołężnego, bezbronnego, którego zwiotczałe ciało w dużym zbliżeniu możemy dokładnie oglądać. Ukrywane przez współczesną kulturę stare ciało jest dla widza obsceniczne, ale i pociągające. Andrzej Lachowicz pozuje, ale jakby zasłaniając się przed nami, ze 2 wzrokiem skierowanym gdzieś w bok. Opiera się nie na włóczni, a na lasce. Wydaje się, że bezradnie poddaje się prośbom fotografującej go Natalii. Oboje uczestniczą w intymnym rytuale. Wystawa Natalia LL. Secretum et Tremor jest więc także filozoficzną narracją o przemijaniu, o kruchości ciała i ludzkiej egzystencji, zagrożonej w czasie nam współczesnym, do czego odnosi się inspirowany wydarzeniami z 11 września 2001 roku cykl "Ptaki wolności".

Prezentacji towarzyszy obszerny katalog i przewodnik po wystawie oraz program, na który składają się performansy, prezentacje filmów oraz wykłady poświęcone różnorodnym aspektom jej twórczości, jak np.: performans, kontekst sztuki Wrocławia lat 70. czy Europy Środkowo-Wschodniej.



Natalia LL
, właśc. Natalia Lach-Lachowicz (ur. w 1937), działa w takich obszarach sztuki jak fotografia, performans, film eksperymentalny, wideo, instalacja, rzeźba, grafika, malarstwo. W latach 1957-1963 studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. W latach 1970-1981 wraz z Andrzejem Lachowiczem, Zbigniewem Dłubakiem i Antonim Dzieduszyckim założyła i prowadziła galerię Permafo we Wrocławiu, propagującą artystyczny fotomedializm oraz ideę fotografii permanentnej. Nazwa galerii była rodzajem manifestu artystycznego - wywodząc ją od słów "permanentna formalizacja", artystka pisała w 1972: "Sztuka realizuje się w każdym momencie rzeczywistości, każdy fakt, każda sekunda jest dla człowieka jedyna i nigdy niepowtarzalna. Dlatego zapisuję wydarzenia zwykłe i trywialne, jak jedzenie, sen, kopulację, odpoczynek, wypowiadanie". Od 1975 brała udział w wystawach ruchu feministycznego na Zachodzie. Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku (1977), Verein Kulturkontakte w Wiedniu (1991), Pro Helvetia (1994). W latach 2004-2013 wykładowca w Akademii Sztuk Pięknych (obecnie Uniwersytet Artystyczny) w Poznaniu. W 2007 została odznaczona Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, w 2012 otrzymała Nagrodę im. Katarzyny Kobro. Prace artystki są w kolekcjach m.in. Musée National d'Art Moderne Centre Pompidou w Paryżu, International Center of Photography w Nowym Jorku, Museum of Modern Art w Ljubljanie, Ludwig Museum w Kolonii, Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie czy Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Lubelskiego w Lublinie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Frauen Museum w Bonn. W 2015 roku Natalia LL weźmie udział w ważnych wystawach międzynarodowych "My Body is the Event. Vienna Actionism and International Performance" w MUMOK Museum of Modern Art, Wiedeń (27.02-15.08.2015), "International Pop" w Walker Art Center, Minneapolis (11.04-6.09.2015), prezentowanej później w Museum of Art w Dallas i w Philadelphia Museum of Art w Filadelfii oraz "The World Goes Pop" w Tate Modern w Londynie (17.09.2015-24.01.2016).
 
dr Ewa Toniak, historyczka i krytyczka sztuki, wykładowczyni akademicka i niezależna kuratorka; zajmuje się problematyką pamięci w przestrzeni publicznej, współczesnymi narracjami o PRL i obecnością kobiet w kulturze. Autorka książki "Olbrzymki. Kobiety i socrealizm" (Wydawnictwo Ha!art, 2008) i wystaw "Alina Ślesińska (1926-1984)" (2007), "Trzy kobiety: Maria Pinińska-Bereś, Natalia Lach-Lachowicz, Ewa Partum" (2011), "Wolny strzelec" (2013) w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki oraz "Moore and Auschwitz" w Tate Britain (2010). Redaktorka naukowa tomu "Kobiety i sztuka około 1960 roku" (Wydawnictwo Neriton, 2010). Pracuje nad książką orelacjach ekonomii i sztuki. Członikni Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków sztuki AICA. Mieszka w Warszawie.

Małgorzata Szczęśniak, scenografka (dyplom na Wydziale Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Jerzego Skarżyńskiego, 1984). Autorka języka wizualnego – przestrzeni i kostiumów – w przedstawieniach teatralnych i operowych Krzysztofa Warlikowskiego, współtwórczyni poetyki jego teatru. Wspólnie z Warlikowskim zrealizowała ponad czterdzieści przedstawień teatralnych i kilkadziesiąt operowych na najbardziej prestiżowych scenach w Polsce i za granicą - m.in. w Hamburgu, Stuttgarcie, Bonn, Mediolanie, Hanowerze, Zagrzebiu, Tel Awiwie, Paryżu, Brukseli, Madrycie i Londynie. Francuski Związek Krytyków Teatralnych, Muzycznych i Tańca przyznał jej nagrodę za najlepszą scenografię w sezonie 2009/2010 za spektakl "(A)pollonia". Od 2008 roku współtworzy Nowy Teatr w Warszawie.
 


Program towarzyszący wystawie "Natalia LL. Secretum et Tremor"

Oprowadzania kuratorskie
Ewa Toniak oprowadzi po wystawie "Natalia LL. Secretum et Tremor"

25 stycznia 2015, godz. 15.00
21 marca 2015, godz. 15.00
18 kwietnia 2015, godz. 15.00

Edukacyjne spotkania dla publiczności
Eros i Tanatos
19 lutego 2015, godz. 17.00
Sztuka konsumpcyjna
5 marca 2015, godz. 17.00


"America is Not Ready for This"
12 marca 2015, godz. 18.00

Pokaz filmu Karola Radziszewskiego i spotkanie z udziałem:
Doroty Monkiewicz, Karola Radziszewskiego, Wojciecha Szymańskiego i Adama Mazura

Wykłady
8 kwietnia 2015, godz. 18.00, dr hab. Katarzyna Naliwajek-Mazurek
16 kwietnia 2015, godz. 18.00, dr Amy Bryzgel, "Intimate Transfigurations"

Finisaż wystawy "Natalia LL. Secretum et Tremor" – spotkanie z artystką i oprowadzanie kuratorskie
18 kwietnia 2015


Program filmowy

www.kinolab.art.pl

 

 
 

Partner wystawy: REGENT WARSAW HOTEL

Patroni medialni wystawy: TVP 2, Newsweek Polska, Na Temat, O.pl, Usta

Patroni medialni CSW: Gazeta Wyborcza, Warszawa.Wyborcza.pl, Gazeta Co Jest Grane, TOK FM, ELLE, Elle Decoration, K MAG, Aktivist, Purpose, artinfo.pl, Stolica

 





   Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski 00-467 Warszawa, ul. Jazdów 2, tel. +48 22 628 12 71-73, fax: +48 22 628 95 50, www.csw.art.pl, e-mail: csw@csw.art.pl
Transmisje online
zapewnia
StreamOnline